Từ văn hóa nhậu đến văn hóa về nhà an toàn

Từ văn hóa nhậu đến văn hóa về nhà an toàn

Cuộc nhậu kết thúc, ai là người cuối cùng rời bàn? Câu chuyện ai đưa ai về?

Đây là câu hỏi quen thuộc sau mỗi buổi giao lưu của cánh đàn ông công sở. Nhiều người chọn cách tự lái xe về dù trong người đã có nồng độ cồn. Họ sợ bị đánh giá là yếu thế, sợ làm mất lòng đối tác hoặc đồng nghiệp thân thiết. Áp lực này vô tình đẩy nhiều nhân sự vào tình thế nguy hiểm trên đường về nhà.

Áp lực từ văn hóa giao tiếp qua bàn nhậu

Tại Việt Nam, bàn nhậu thường được coi là nơi khởi đầu cho các mối quan hệ hợp tác mới. Nhiều nhân viên chia sẻ rằng họ khó từ chối những lời mời uống cạn từ cấp trên hoặc đối tác. Việc từ chối uống hoặc xin phép về sớm thường bị xem là thiếu tôn trọng tập thể chung. Sau khi cuộc vui tàn, thử thách thực sự mới bắt đầu với người tham gia giao thông.

Nhiều người vẫn tự cầm lái vì nghĩ rằng quãng đường về nhà rất ngắn và dễ đi. Họ tin vào khả năng kiểm soát tay lái của bản thân hơn là các cảnh báo tai nạn. Sự nể nang và thói quen sĩ diện khiến họ ngại yêu cầu sự giúp đỡ từ đồng nghiệp xung quanh. Điều này tạo ra một vòng lặp hành vi nguy hiểm kéo dài qua nhiều thế hệ công sở.

Tôi từng làm việc với một quản lý dự án tại một công ty phân phối hàng tiêu dùng. Anh ấy thường xuyên phải tự lái xe máy về nhà trong tình trạng say xỉn sau mỗi đợt tiếp khách tỉnh. Lý do đơn giản là anh không muốn để xe lại quán và sợ đồng nghiệp chê cười. Chỉ đến khi xảy ra va chạm nhẹ trên đường, anh mới nhận ra sự nguy hiểm này.

Tại sao các quy định cấm đơn thuần lại kém hiệu quả?

Nhiều doanh nghiệp cố gắng giải quyết vấn đề bằng cách ban hành các chế tài vô cùng nghiêm khắc. Họ yêu cầu ký cam kết không lái xe sau khi uống rượu bia hoặc treo bảng biểu tại văn phòng. Tuy nhiên, những biện pháp hành chính này thường chỉ có tác dụng trên giấy tờ và báo cáo nội bộ. Khi bước vào bàn tiệc thực tế, áp lực từ đám đông dễ dàng xóa bỏ các quy định hành chính.

Nhân viên thường chọn cách đối phó bằng việc đậu xe xa quán nhậu để tránh bị phát hiện. Hành vi chỉ thay đổi khi môi trường xung quanh thay đổi và có giải pháp thay thế khả thi. Nếu doanh nghiệp chỉ cấm mà không hỗ trợ phương án giải quyết, nhân viên vẫn sẽ tự lái xe. Sự thay đổi bền vững đòi hỏi một mô hình quản trị hành vi thực tế và nhân văn hơn.

Mô hình ba trụ cột để thay đổi hành vi

Để xây dựng văn hóa về nhà an toàn, doanh nghiệp cần kết hợp cả ba yếu tố cốt lõi. Sự thay đổi không thể đến từ một phía mà cần sự phối hợp nhịp nhàng của tập thể.

1. Lãnh đạo làm gương

Sự thay đổi hành vi phải bắt đầu từ những người đứng đầu bộ máy doanh nghiệp. Nếu sếp vẫn tự lái xe sau khi uống, nhân viên cấp dưới chắc chắn sẽ học theo. Lãnh đạo cần là người đầu tiên chủ động gọi xe hoặc giao chìa khóa xe cho người khác. Hành động nhỏ này truyền đi thông điệp mạnh mẽ về sự an toàn trong toàn tổ chức.

2. Xây dựng cơ chế hỗ trợ thực tế

Doanh nghiệp cần cung cấp các giải pháp thay thế tiện lợi cho nhân sự sau cuộc nhậu. Việc để lại xe tại quán hoặc văn phòng cần được khuyến khích và tạo điều kiện thuận lợi. Các chương trình hỗ trợ chi phí di chuyển an toàn cho nhân viên cần được thiết lập rõ ràng. Khi có sẵn phương án dự phòng, nhân viên sẽ dễ dàng đưa ra quyết định đúng đắn.

3. Thiết lập chuẩn mực ứng xử mới

Tập thể cần thống nhất rằng việc bảo vệ an toàn cho đồng nghiệp là ưu tiên hàng đầu. Hãy cổ vũ việc không ép uống và hỗ trợ nhau tìm phương tiện về nhà sau tiệc. Lời khen ngợi nên dành cho những người biết dừng đúng lúc và tự giác ra về an toàn. Chuẩn mực mới này sẽ dần thay thế những thói quen cũ kỹ trên bàn tiệc truyền thống.

Câu chuyện chuyển dịch thực tế từ một tập đoàn

Một tập đoàn logistics tại Bình Dương với quy mô khoảng vài trăm nhân sự đã thay đổi thành công. Trước đây, họ thường xuyên ghi nhận các trường hợp nhân viên đi làm muộn do dư chấn rượu bia. Ban giám đốc quyết định thay đổi bằng cách áp dụng chính sách chi trả chi phí gọi xe cho nhân sự. Họ hỗ trợ kinh phí đưa đón sau các buổi tiệc chung của các phòng ban trong công ty.

Họ hợp tác với các đơn vị cung cấp dịch vụ đưa đón để quản lý chi phí rõ ràng hơn. Kết quả là số ca đi muộn sau ngày có tiệc giảm đáng kể trong vòng sáu tháng. Quan trọng hơn, bầu không khí làm việc trở nên cởi mở và an toàn hơn cho mọi người. Nhân viên cảm thấy được quan tâm thực sự thay vì chỉ bị áp đặt bởi các quy định.

Bảng dưới đây ước tính sự thay đổi về hiệu quả trước và sau khi áp dụng mô hình hỗ trợ:

(Lưu ý: Các số liệu trên mang tính chất ước tính từ báo cáo nội bộ của doanh nghiệp khảo sát).

Hướng tới nét văn hóa doanh nghiệp bền vững

Thay đổi một thói quen lâu đời không thể diễn ra thành công trong một sớm một chiều. Nó đòi hỏi sự kiên trì từ ban lãnh đạo và sự đồng lòng của tập thể lao động. Văn hóa nhậu không xấu nếu mỗi cá nhân biết cách kiểm soát giới hạn của bản thân. Nhưng văn hóa đưa nhau về nhà an toàn mới là thước đo thực sự cho sự phát triển.

Để hỗ trợ doanh nghiệp xây dựng nét văn hóa này, GOCcheap cung cấp giải pháp tài xế lái xe hộ và đưa đón nhân sự, giúp mỗi chuyến đi sau cuộc vui luôn trọn vẹn và an toàn. Việc bảo vệ nguồn lực con người chính là chìa khóa giúp doanh nghiệp tiến xa hơn trên thị trường.